Nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, ngày 17/11/2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức tọa đàm với chủ đề “Văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại và trách nhiệm của tuổi trẻ”. Chương trình tạo diễn đàn trao đổi về vai trò của văn hóa trong sự phát triển đất nước, những vấn đề đặt ra trong bảo tồn bản sắc dân tộc trước tác động của hội nhập và chuyển đổi số, đồng thời làm rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ trong gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam.
Tham dự tọa đàm có bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM; bà Nguyễn Thị Ngọc Diễm – Phó Trưởng phòng Văn hóa, Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM; ca sĩ Quốc Đại cùng các nghệ nhân, nhạc sĩ, nghệ sĩ và những người đang trực tiếp gìn giữ, thực hành các giá trị văn hóa truyền thống. Về phía Trường Đại học Thủ Dầu Một có PGS.TS. Lê Tuấn Anh – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng; PGS.TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng; ThS. Trần Văn Năm – Phó Bí thư Đảng ủy; TS. Bùi Thanh Khiết – Phó Hiệu trưởng; ThS. Vương Thế Hùng – Phó Hiệu trưởng; TS. Lê Thị Kim Út – Chủ tịch Công đoàn Trường, Trưởng Khoa Công nghiệp Văn hóa, cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị, giảng viên và đông đảo sinh viên.
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, kết tinh những giá trị lịch sử, truyền thống, bản lĩnh và bản sắc của dân tộc. Trong tiến trình phát triển đất nước, văn hóa vừa lưu giữ những thành quả được các thế hệ vun đắp, vừa tạo nên nguồn lực nội sinh cho sự phát triển. Quan điểm này tiếp tục được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, đặt ra yêu cầu phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong bối cảnh mới. Trước tác động của hội nhập quốc tế, giao lưu văn hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc đang đứng trước những yêu cầu mới. Những giá trị truyền thống cần được gìn giữ trên cơ sở hiểu biết đầy đủ về nguồn gốc, ý nghĩa và giá trị lịch sử; đồng thời cần có phương thức thể hiện phù hợp để tiếp tục hiện diện trong đời sống xã hội, nhất là đối với thế hệ trẻ. Đây cũng là vấn đề được đặt ra xuyên suốt tại tọa đàm.
Bảo tồn bản sắc trong đời sống đương đại
Tại tọa đàm, bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM và ca sĩ Quốc Đại đã chia sẻ những góc nhìn từ công tác quản lý văn hóa và thực tiễn hoạt động nghệ thuật về vị trí, vai trò của văn hóa trong đời sống dân tộc. Các nội dung trao đổi tập trung làm rõ những giá trị cốt lõi cấu thành bản sắc văn hóa Việt Nam, được hình thành, bồi đắp qua lịch sử dựng nước và giữ nước, thể hiện trong tiếng nói, phong tục, tập quán, tín ngưỡng, nghệ thuật, lối sống và các hình thức sinh hoạt văn hóa của cộng đồng. Trong đó, âm nhạc truyền thống được nhìn nhận như một phương thức lưu giữ ký ức lịch sử, phản ánh đời sống tinh thần, tình cảm và những đặc trưng văn hóa của từng vùng miền, góp phần duy trì sự kết nối giữa các thế hệ. Các diễn giả nhấn mạnh ý nghĩa của việc bảo tồn những giá trị này trong đời sống hiện nay, đồng thời đặt ra yêu cầu tạo điều kiện để di sản, phong tục, tập quán và các loại hình nghệ thuật truyền thống được tiếp cận thường xuyên, sinh động hơn, nhất là trong môi trường giáo dục.
Trao đổi về văn hóa Việt Nam trong nhịp sống đương đại, bà Đinh Thị Thanh Thủy và ca sĩ Quốc Đại cùng phân tích những cơ hội, thách thức đặt ra từ quá trình hội nhập quốc tế, sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số. Những thay đổi trong phương thức tiếp nhận thông tin, thưởng thức nghệ thuật và giao tiếp văn hóa đang tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi để các giá trị truyền thống được giới thiệu rộng rãi, tiếp cận đa dạng đối tượng công chúng. Tuy nhiên, tốc độ lan truyền thông tin cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong sáng tạo, biên tập và chia sẻ nội dung văn hóa. Người tiếp nhận cần có khả năng chọn lọc, nhận diện thông tin thiếu chính xác; người sáng tạo cần bảo đảm tính trung thực, tôn trọng nguồn gốc, bối cảnh lịch sử và ý nghĩa của các giá trị văn hóa được khai thác.
Trong nội dung trao đổi về bảo tồn bản sắc văn hóa, các diễn giả cũng đề cập đến việc khai thác chất liệu văn hóa dân tộc trong sáng tạo nghệ thuật đương đại. Theo đó, sáng tạo trên nền tảng truyền thống cần bắt đầu từ sự tìm hiểu thấu đáo về bản sắc, đặc trưng và giá trị của từng loại hình di sản, tránh cách khai thác hời hợt, chạy theo xu hướng hoặc thương mại hóa làm biến dạng những giá trị vốn có. Việc kết hợp yếu tố truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, công nghệ và phương thức truyền thông mới cần hướng đến mục tiêu làm phong phú cách thể hiện, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng nhưng vẫn giữ được tinh thần, bản sắc và giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc. Điều này đặt ra yêu cầu về trách nhiệm và sự am hiểu văn hóa đối với nghệ sĩ, nhà quản lý, đơn vị sản xuất nội dung và thế hệ trẻ trong quá trình sáng tạo, khai thác và quảng bá các giá trị văn hóa.
Ở góc độ phát triển công nghiệp văn hóa, các diễn giả gợi mở nhiều khả năng tham gia của sinh viên thuộc các ngành đào tạo khác nhau. Với kiến thức chuyên môn và năng lực sáng tạo, sinh viên có thể đóng góp vào quá trình nghiên cứu, bảo tồn, khai thác và phát triển các giá trị văn hóa thông qua những lĩnh vực như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế, truyền thông, quảng cáo, sản xuất nội dung số và ứng dụng công nghệ trong giới thiệu di sản. Mỗi lĩnh vực có thể đảm nhận một vai trò riêng, từ nghiên cứu tư liệu, xây dựng ý tưởng, thiết kế sản phẩm, tổ chức sự kiện đến quảng bá và kết nối công chúng. Sự tham gia của nguồn nhân lực trẻ có chuyên môn liên ngành góp phần mở rộng cách thức tiếp cận di sản, tạo thêm giá trị cho các sản phẩm văn hóa và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng đa dạng của xã hội.
Từ những nội dung trao đổi, tọa đàm làm rõ yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa gìn giữ các giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ với việc tìm kiếm những phương thức thể hiện phù hợp với đời sống hiện đại. Bản sắc văn hóa cần được duy trì trong thực hành đời sống, trong hoạt động giáo dục, sáng tạo nghệ thuật và quá trình phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Điều này đòi hỏi sự tham gia có trách nhiệm của các chủ thể, trong đó thế hệ trẻ vừa là đối tượng tiếp nhận, kế thừa, vừa có khả năng đóng góp trực tiếp vào quá trình sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam.
Trách nhiệm của tuổi trẻ trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc
Chia sẻ về vai trò, trách nhiệm của tuổi trẻ trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, bà Đinh Thị Thanh Thủy và ca sĩ Quốc Đại tập trung phân tích vai trò, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc. Từ góc độ quản lý văn hóa và hoạt động nghệ thuật, hai diễn giả chia sẻ những vấn đề đặt ra trong việc khơi dậy tình yêu văn hóa truyền thống ở giới trẻ, giúp các giá trị di sản hiện diện gần gũi hơn trong đời sống, đặc biệt là trong môi trường học đường. Các nội dung thảo luận hướng đến yêu cầu xây dựng môi trường sáng tạo văn hóa trong trường đại học, khuyến khích sinh viên chủ động tìm tòi, nghiên cứu, khai thác chất liệu văn hóa truyền thống để phát triển thành những ý tưởng, sản phẩm và hình thức truyền thông phù hợp với thị hiếu đương đại.
Các diễn giả cũng đề cập đến vai trò phối hợp giữa cơ sở giáo dục đại học, tổ chức Đoàn – Hội, cơ quan quản lý văn hóa, đơn vị hoạt động nghệ thuật và doanh nghiệp trong tổ chức các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo, quảng bá di sản. Theo đó, sinh viên cần được tạo điều kiện tham gia trực tiếp vào quá trình tìm hiểu, thực hành và giới thiệu các giá trị văn hóa; đồng thời có cơ hội phát huy năng lực, thế mạnh chuyên môn để đóng góp những cách tiếp cận mới trong bảo tồn di sản. Sự kết hợp giữa tri thức chuyên môn, trải nghiệm thực tiễn và sức sáng tạo của tuổi trẻ sẽ góp phần đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.
Từ những vấn đề được trao đổi, tọa đàm nhấn mạnh bảo tồn văn hóa trước hết phải bắt đầu từ nhận thức, tình cảm và hành động của mỗi cá nhân. Đối với sinh viên, trách nhiệm gìn giữ bản sắc dân tộc được thể hiện qua những hành động thiết thực như chủ động tìm hiểu lịch sử, truyền thống quê hương và đất nước; trân trọng các di tích, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt; thực hành nếp sống văn minh, ứng xử có văn hóa trong gia đình, nhà trường và xã hội. Trong môi trường số, trách nhiệm ấy còn thể hiện ở thái độ tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin, có chọn lọc trong chia sẻ nội dung văn hóa, tôn trọng bản quyền, không cổ súy những sản phẩm xuyên tạc lịch sử hoặc làm sai lệch giá trị truyền thống.
Đặc biệt, các diễn giả đặt ra yêu cầu nhìn nhận bảo tồn và phát huy di sản trong mối quan hệ với đổi mới sáng tạo. Bảo tồn không đồng nghĩa với giữ nguyên các hình thức thể hiện cũ, mà cần có những phương thức tiếp cận phù hợp để các giá trị truyền thống tiếp tục được duy trì, lan tỏa và thích ứng với đời sống đương đại. Với lợi thế về khả năng tiếp cận công nghệ, tư duy sáng tạo và sự nhạy bén trước những xu hướng mới, sinh viên có thể tham gia giới thiệu di sản thông qua các sản phẩm truyền thông số, thiết kế sáng tạo, hoạt động nghệ thuật, nghiên cứu và các dự án cộng đồng. Tuy nhiên, quá trình sáng tạo cần dựa trên sự hiểu biết đúng đắn về nguồn gốc, ý nghĩa và giá trị của di sản, bảo đảm tính tôn trọng, kế thừa và trách nhiệm đối với bản sắc văn hóa dân tộc.
Qua những chia sẻ từ hai diễn giả, sinh viên có thêm góc nhìn về mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa kế thừa các giá trị truyền thống và sáng tạo những phương thức biểu đạt mới. Nội dung trao đổi cũng gợi mở vai trò của mỗi bạn trẻ trong việc đưa văn hóa trở thành một phần tự nhiên của đời sống học tập, sinh hoạt và sáng tạo; từ đó góp phần hình thành ý thức chủ động gìn giữ di sản, thay vì chỉ tiếp nhận văn hóa với tư cách người thụ hưởng.
Thông qua hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Trường Đại học Thủ Dầu Một tiếp tục khẳng định sự quan tâm đối với công tác giáo dục văn hóa, bồi dưỡng nhận thức và trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Việc đưa các nội dung về lịch sử, di sản, bản sắc dân tộc vào không gian học tập, giao lưu và trải nghiệm góp phần mở rộng kiến thức, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và hình thành thái độ ứng xử có trách nhiệm trước các giá trị văn hóa. Đây cũng là một phương diện trong mục tiêu giáo dục toàn diện của Nhà trường, hướng đến đào tạo những thế hệ sinh viên có tri thức, bản lĩnh, năng lực sáng tạo, biết trân trọng cội nguồn và có trách nhiệm tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
Tọa đàm tạo không gian trao đổi về giá trị bản sắc văn hóa Việt Nam trong đời sống đương đại

Bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM chia sẻ về vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội

Những chia sẻ từ thực tiễn biểu diễn nghệ thuật của ca sĩ Quốc Đại góp phần làm rõ sức sống của chất liệu văn hóa truyền thống trong âm nhạc đương đại

Sinh viên trao đổi cùng diễn giả về vai trò của thế hệ trẻ trong gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam
.jpg)
PGS.TS. Lê Tuấn Anh – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng và TS. Lê Thị Kim Út – Chủ tịch Công đoàn Trường, Trưởng Khoa Công nghiệp Văn hóa tặng hoa cảm ơn các diễn giả tham gia tọa đàm

Không khí tọa đàm thêm sôi nổi với tiết mục giao lưu âm nhạc, có sự tham gia của cán bộ, giảng viên, sinh viên cùng các diễn giả cùng hòa chung tiếng hát, thể hiện tình yêu và niềm tự hào về quê hương Việt Nam

Chương trình tọa đàm góp phần đưa các vấn đề về bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống đến gần hơn với sinh viên
BBT