Trong lịch sử hình thành và phát triển Trường Đại học Thủ Dầu Một, tháng 11 gắn với hai sự kiện có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu những bước chuyển trong quá trình xây dựng và phát triển nhà trường. Ngày 03/11/1976, Cơ sở 5 Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tại Sông Bé được thành lập theo Quyết định số 2371 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Gần 33 năm sau, ngày 02/11/2009, Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức Lễ công bố quyết định thành lập trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương. Hai sự kiện cùng diễn ra trong tháng 11, gắn với hai giai đoạn phát triển nối tiếp, phản ánh quá trình chuyển đổi từ cơ sở đào tạo sư phạm thành trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của địa phương và khu vực.
 

Năm 1976: Hình thành cơ sở đào tạo sư phạm tại Sông Bé
 

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiệm vụ khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội đặt ra yêu cầu cấp thiết về củng cố hệ thống giáo dục, xây dựng đội ngũ nhà giáo và mở rộng mạng lưới trường lớp. Tại các địa phương phía Nam, trong đó có tỉnh Sông Bé, việc đào tạo giáo viên có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình ổn định và phát triển giáo dục phổ thông, nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực cho giai đoạn mới.
 

Trong bối cảnh đó, ngày 03/11/1976, Bộ trưởng Bộ Giáo dục ban hành Quyết định số 2371 thành lập Cơ sở 5 Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tại Sông Bé. Sự ra đời của cơ sở đào tạo này đáp ứng yêu cầu bổ sung đội ngũ giáo viên cho địa phương, đồng thời đặt nền móng cho quá trình hình thành và phát triển của Trường Đại học Thủ Dầu Một ngày nay.
 

Trong những năm đầu hoạt động, nhiệm vụ trọng tâm của cơ sở là đào tạo nguồn nhân lực sư phạm, phục vụ nhu cầu phát triển hệ thống giáo dục tại Sông Bé và các địa bàn lân cận. Cùng với quá trình phát triển của địa phương, cơ sở đào tạo từng bước được củng cố về tổ chức, chuyên môn và đội ngũ, sau đó phát triển thành Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương. Quá trình này góp phần hình thành nền tảng về nhân lực, kinh nghiệm đào tạo, quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục, tạo tiền đề cho bước chuyển đổi mô hình ở giai đoạn tiếp theo.
 

Qua các giai đoạn phát triển, hệ thống đào tạo sư phạm tại địa phương từng bước được củng cố, mở rộng và phát triển thành Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương. Đây là cơ sở trực tiếp được nâng cấp để thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một năm 2009. Nhìn lại tiến trình lịch sử, các quyết định thành lập cơ sở đào tạo sư phạm trong năm 1976 cho thấy quá trình hình thành nhà trường gắn liền với yêu cầu phát triển giáo dục của địa phương ngay sau ngày đất nước thống nhất. Đây cũng là nền tảng lịch sử để Trường Đại học Thủ Dầu Một kế thừa và phát triển sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực trong những giai đoạn tiếp theo.
 

Năm 2009: Chuyển đổi mô hình, mở rộng sứ mệnh đào tạo
 

Bước sang những năm đầu thế kỷ XXI, Bình Dương trở thành địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị hóa nhanh. Sự hình thành và mở rộng các khu công nghiệp, hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ cùng quá trình gia tăng dân số đã làm thay đổi cơ cấu kinh tế và nhu cầu nhân lực. Bên cạnh đội ngũ giáo viên, địa phương cần nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn thuộc các lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật, công nghệ, xây dựng, môi trường và quản lý. Yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ phát triển một cơ sở giáo dục đại học có quy mô và cơ cấu ngành nghề phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh.
 

Ngày 24/6/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 900/QĐ-TTg thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương. Nhà trường chính thức đi vào hoạt động ngày 22/9/2009. Đến ngày 02/11/2009, Lễ công bố quyết định thành lập trường được tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo tỉnh Bình Dương cùng đại diện các cơ quan, ban, ngành và cơ sở giáo dục.
 

Tại buổi lễ, TS. Nguyễn Thị Nghĩa – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trao Quyết định thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một cho TS. Nguyễn Văn Hiệp. Tham dự sự kiện có ông Mai Thế Trung – Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương; ông Nguyễn Hoàng Sơn – Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương cùng lãnh đạo nhiều cơ quan, đơn vị.
 

Việc thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng về mô hình tổ chức, chức năng và phạm vi hoạt động của cơ sở đào tạo tiền thân. Từ một trường cao đẳng tập trung chủ yếu vào lĩnh vực sư phạm, nhà trường được giao nhiệm vụ phát triển thành cơ sở giáo dục đại học đa ngành, mở rộng các lĩnh vực và trình độ đào tạo, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đây cũng là bước phát triển quan trọng của hệ thống giáo dục đại học tại Bình Dương, tạo thêm điều kiện để người học tiếp cận các chương trình đào tạo trình độ đại học tại địa phương, góp phần nâng cao năng lực đào tạo nhân lực cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
 

Ở thời điểm thành lập, Trường Đại học Thủ Dầu Một có 246 cán bộ, giảng viên, nhân viên và khoảng 3.500 sinh viên. Năm học 2009 – 2010, nhà trường tổ chức đào tạo các ngành thuộc nhiều lĩnh vực, gồm Sư phạm, Kiến trúc, Kinh tế, Môi trường, Công nghệ thông tin, Công nghệ xây dựng, Điện - Điện tử, Ngoại ngữ, Lý luận chính trị và Giáo dục thể chất. Cơ cấu ngành đào tạo bước đầu thể hiện định hướng mở rộng từ lĩnh vực sư phạm sang các nhóm ngành kinh tế, kỹ thuật, công nghệ, khoa học và xã hội. Sự thay đổi này đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển đội ngũ giảng viên, hoàn thiện chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và đổi mới phương thức tổ chức hoạt động học thuật theo mô hình đại học.
 

Theo đề án phát triển được xây dựng trong giai đoạn đầu, đến năm 2020, trường đặt mục tiêu đạt quy mô 21.000 sinh viên; triển khai 30 ngành đào tạo đại học và sau đại học, 26 ngành cao đẳng và 6 ngành trung cấp. Đội ngũ giảng viên dự kiến đạt 1.000 người, trong đó 40% có trình độ tiến sĩ và 60% có trình độ thạc sĩ. Những chỉ tiêu này phản ánh định hướng phát triển đồng bộ về quy mô đào tạo, cơ cấu ngành nghề và chất lượng đội ngũ, đồng thời thể hiện kỳ vọng của địa phương đối với vai trò của trường đại học trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
 

Trường Đại học Thủ Dầu Một trong giai đoạn phát triển mới
 

Trải qua 17 năm xây dựng và phát triển, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã trở thành cơ sở giáo dục đại học công lập đa ngành, đa lĩnh vực, trực thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Từ nền tảng đào tạo sư phạm được hình thành năm 1976 và bước chuyển đổi mô hình năm 2009, nhà trường từng bước mở rộng quy mô, lĩnh vực và trình độ đào tạo; phát triển năng lực nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế. Quá trình này phản ánh sự chuyển biến về chức năng, nhiệm vụ và vị thế của nhà trường trong hệ thống giáo dục đại học, gắn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Thành phố Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ.
 

Trong chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, nhà trường xác định sứ mạng là trung tâm văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực toàn cầu; tích hợp và chuyển hóa tri thức thành các giải pháp, sản phẩm sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh, khu vực Đông Nam Bộ và đất nước. Triết lý giáo dục “Học tập chủ động – Nghiên cứu ứng dụng – Đổi mới sáng tạo – Phục vụ cộng đồng” cùng hệ giá trị cốt lõi “Khát vọng – Trách nhiệm – Sáng tạo” định hướng việc xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức hoạt động học thuật, nghiên cứu khoa học và phát triển văn hóa chất lượng trong toàn trường.
 

Về quy mô đào tạo, năm học 2026 – 2027, nhà trường triển khai 51 ngành trình độ đại học, 17 ngành trình độ thạc sĩ và 01 ngành trình độ tiến sĩ, với hơn 23.000 người học đến từ 34 tỉnh, thành phố. Đội ngũ giảng viên, nhà khoa học gần 800 người, trong đó hơn 40% có trình độ tiến sĩ. Đến nay, hơn 57.000 kỹ sư, cử nhân, kiến trúc sư, thạc sĩ và tiến sĩ đã tốt nghiệp, tham gia công tác trong các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội. Những số liệu này cho thấy sự mở rộng đáng kể về quy mô đào tạo, trình độ đào tạo và năng lực cung ứng nguồn nhân lực so với giai đoạn đầu thành lập.
 

Cùng với phát triển quy mô, nhà trường chú trọng bảo đảm và nâng cao chất lượng đào tạo theo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế. Trường đã hai lần đạt chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục; có 28 chương trình đào tạo đạt chuẩn kiểm định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, 08 chương trình đạt chuẩn AUN-QA và đạt 4 sao theo hệ thống đối sánh chất lượng đại học UPM. Những kết quả này thể hiện nỗ lực xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng, chuẩn hóa hoạt động đào tạo và nâng cao năng lực học thuật. Việc tham gia các mạng lưới học thuật, kiểm định và đối sánh chất lượng quốc tế cũng tạo điều kiện để nhà trường tiếp cận các chuẩn mực giáo dục tiên tiến, mở rộng hợp tác và từng bước nâng cao vị thế trong hệ thống giáo dục đại học.
 

Hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ ngày càng được xác định là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển. Nhà trường chú trọng phát triển các nhóm nghiên cứu, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành, tăng cường công bố khoa học và đưa kết quả nghiên cứu vào giải quyết những vấn đề thực tiễn. Các lĩnh vực khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và phát triển bền vững được quan tâm trong định hướng đào tạo và nghiên cứu. Mạng lưới hợp tác với 265 doanh nghiệp trong và ngoài nước tạo điều kiện phối hợp xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực hành, thực tập, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và kết nối việc làm cho người học. Thông qua các hoạt động này, mối liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn từng bước được tăng cường, góp phần nâng cao khả năng ứng dụng tri thức vào sản xuất, quản lý và đời sống.
 

Bước vào giai đoạn phát triển mới trong không gian phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh, nhà trường xác định định hướng xây dựng đại học đổi mới sáng tạo gắn kết công nghiệp vì phát triển bền vững. Định hướng này đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị đại học, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển đội ngũ, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp. Đồng thời, nhà trường chú trọng mở rộng liên kết với doanh nghiệp, tổ chức khoa học và các đối tác trong nước, quốc tế; quan tâm phát triển những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thành phố và đất nước như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn - vi mạch, công nghệ số, logistics, kinh tế xanh và chuyển đổi số. Đây là những định hướng nhằm gắn hoạt động của trường đại học với yêu cầu phát triển của nền kinh tế, nâng cao khả năng thích ứng của chương trình đào tạo và phát huy vai trò của khoa học, công nghệ trong giải quyết các vấn đề thực tiễn.
 

Từ một cơ sở đào tạo giáo viên được thành lập tại Sông Bé năm 1976, đến một trường đại học công lập đa ngành, đa lĩnh vực năm 2009 và định hướng phát triển đại học đổi mới sáng tạo hiện nay, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã trải qua quá trình phát triển gắn liền với những chuyển biến của giáo dục và yêu cầu kinh tế - xã hội qua từng thời kỳ. Nếu năm 1976 đặt nền móng cho truyền thống đào tạo, năm 2009 mở ra mô hình giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực thì giai đoạn hiện nay đòi hỏi nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng học thuật, năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khả năng đóng góp tri thức cho xã hội. Hai dấu mốc lịch sử trong tháng 11 vì vậy không chỉ có ý nghĩa nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn góp phần nhận diện nền tảng, bản sắc và trách nhiệm phát triển của Trường Đại học Thủ Dầu Một trong giai đoạn mới.

Văn bản quyết định thành lập Cơ sở 5 Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tại Sông Bé, ngày 03/11/1976

TS. Nguyễn Thị Nghĩa – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trao Quyết định thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một cho TS. Nguyễn Văn Hiệp tại buổi lễ ngày 02/11/2009

Trên nền tảng truyền thống 50 năm, Trường Đại học Thủ Dầu Một đang triển khai những định hướng chiến lược mới, hướng đến mô hình đại học đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển bền vững
 

BBT