Ở tuổi 31, khi đã tốt nghiệp ngành Luật, có công việc văn phòng ổn định và đang nuôi con nhỏ, chị Yến Linh quyết định trở lại giảng đường để theo học Văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường Đại học Thủ Dầu Một. Không có nền tảng ngôn ngữ, chị bắt đầu từ những kiến thức cơ bản nhất, từng bước làm quen với cách phát âm, chữ viết và văn hóa Trung Hoa. Sáng 20/10/2026, sau hơn hai năm nỗ lực học tập, chị nhận giải Khuyến khích hạng mục Biên dịch Trung–Việt tại Cuộc thi Dịch văn học Việt–Trung, Trung–Việt mùa 2 do Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại TP. Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức. Kết quả ấy là thành quả của quá trình học tập bền bỉ, đồng thời ghi nhận sự kiên trì của một người học trưởng thành, luôn nỗ lực tìm kiếm cơ hội phát triển bản thân giữa nhiều trách nhiệm của cuộc sống.
 

Quyết định trở lại giảng đường
 

Tháng 8/2024, chị Yến Linh, sinh viên lớp K241.BV.NNTQ01, bắt đầu theo học chương trình Văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường Đại học Thủ Dầu Một. Trước đó, chị đã tốt nghiệp ngành Luật, có công việc văn phòng và gia đình nhỏ cần chăm lo. Việc lựa chọn học thêm một ngành mới đồng nghĩa với việc chị phải sắp xếp lại nhịp sống vốn đã có nhiều trách nhiệm, dành thêm thời gian cho việc học mà vẫn bảo đảm công việc và chăm sóc con.
 

Với chị, tiếng Trung khi ấy gần như là một lĩnh vực hoàn toàn mới. Từ cách phát âm, hệ thống chữ viết đến những đặc điểm văn hóa gắn với ngôn ngữ đều đòi hỏi chị phải tìm hiểu và làm quen từng bước. “Tiếng Trung khi ấy hoàn toàn xa lạ với em. Từ cách phát âm, chữ viết đến văn hóa đều là những điều mới mẻ”, chị nhớ lại.
 

Động lực theo học ngành Ngôn ngữ Trung Quốc bắt nguồn từ chính những trải nghiệm trong công việc. Trong quá trình làm việc văn phòng, chị có nhiều cơ hội tiếp xúc với các doanh nghiệp Trung Quốc và Đài Loan. Tuy nhiên, việc chưa biết tiếng Trung khiến chị gặp không ít khó khăn khi giao tiếp, trao đổi thông tin và tiếp cận những nội dung liên quan đến ngôn ngữ này. Những hạn chế ấy khiến chị nhận ra nhu cầu học tập của bản thân, từ đó mong muốn chủ động hơn trong công việc, nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng cơ hội phát triển trong tương lai.
 

Dẫu vậy, nhận thấy sự cần thiết của việc học và thực sự bắt đầu học là hai quyết định khác nhau. Chị đã cân nhắc trong thời gian dài bởi hiểu rằng quá trình học tập sẽ đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc về thời gian, công sức và khả năng duy trì kỷ luật. Sau cùng, chị quyết định đăng ký học với tâm thế sẵn sàng tiếp nhận những điều mới, chấp nhận những bỡ ngỡ ban đầu và kiên trì với lựa chọn của mình. “Em nghĩ rằng, dù ở độ tuổi nào thì mình cũng có thể học hỏi và bắt đầu một điều mới”, chị chia sẻ.
 

Những ngày đầu đi học, bài toán lớn nhất của chị không chỉ là tiếp thu kiến thức mới mà còn là tổ chức thời gian sao cho phù hợp với các vai trò trong cuộc sống. Ban ngày, chị dành thời gian cho công việc; khi trở về nhà, chị tiếp tục chăm sóc con và quán xuyến gia đình. Khoảng thời gian yên tĩnh để học bài thường bắt đầu vào buổi tối, sau khi con đã ngủ. Có những lúc, chị phải tranh thủ từng khoảng thời gian ngắn để ôn từ vựng, luyện tập kiến thức và hoàn thành bài tập.
 

Việc học với mong muốn đạt kết quả tốt khiến áp lực đôi khi tăng lên, nhất là khi yêu cầu học tập cần được đáp ứng song song với trách nhiệm gia đình. “Nói vui thì em muốn làm tốt mọi vai trò, nhưng đôi lúc 24 tiếng một ngày vẫn thấy hơi thiếu”, chị bộc bạch. Đằng sau câu nói vui ấy là nỗ lực sắp xếp công việc, chăm sóc con và duy trì việc học trong một lịch trình không có nhiều thời gian dành riêng cho bản thân.
 

Sự hỗ trợ của gia đình trở thành điều kiện quan trọng giúp chị tiếp tục hành trình. Đặc biệt vào những ngày cuối tuần, người thân hỗ trợ chăm sóc con để chị có thể đến lớp và tập trung cho việc học. Chị hiểu rằng, với một người vừa đi làm vừa nuôi con nhỏ, sự chủ động của bản thân rất cần thiết, nhưng sự chia sẻ từ gia đình cũng có ý nghĩa lớn trong việc duy trì kế hoạch học tập lâu dài. Nhờ đó, chị từng bước thích nghi với nhịp học mới, vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu và tích lũy kiến thức qua từng buổi học.
 

Từ bàn cuối đến những lần giơ tay phát biểu
 

Những thay đổi trong hành trình học tiếng Trung của chị Yến Linh còn thể hiện qua cách chị tham gia các hoạt động học tập trên lớp. Đồng hành với chị là bạn Hồng Phúc, người cũng bắt đầu học tiếng Trung từ con số 0. Cùng có xuất phát điểm chưa có nền tảng ngôn ngữ, hai người thường xuyên học bài, trao đổi những nội dung chưa hiểu và hỗ trợ nhau trong quá trình tiếp thu kiến thức.
 

Thời gian đầu, cả hai chọn ngồi ở bàn cuối lớp. Khi kiến thức còn mới, việc nghe giảng, ghi nhớ từ vựng, nắm cấu trúc câu và thực hành một ngôn ngữ khác khiến họ không tránh khỏi tâm lý e dè. Những lần được gọi trả bài có thể trở thành áp lực đối với người chưa tự tin vào khả năng của mình. Vì thế, vị trí cuối lớp dường như là lựa chọn an toàn, giúp cả hai bớt lo lắng khi chưa thể phản xạ nhanh với câu hỏi của giảng viên.
 

Tuy nhiên, càng học, chị Linh càng nhận ra rằng muốn tiến bộ thì cần chủ động tham gia vào quá trình học tập, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều. Sau một thời gian, hai người quyết định chuyển lên bàn đầu, tích cực giơ tay phát biểu và thử sức với những câu hỏi của thầy cô. Có câu trả lời chính xác, cũng có lúc nhầm lẫn, nhưng mỗi lần được giảng viên giải thích và sửa lỗi đều giúp chị hiểu bài rõ hơn, nhận ra những điểm còn hạn chế và ghi nhớ kiến thức lâu hơn.
 

Nhìn lại sự thay đổi ấy, chị kể bằng giọng vui vẻ: “Từ hai đứa chỉ mong thầy cô đừng gọi tên, giờ lại sợ thầy cô không gọi tên mình”. Câu chuyện từ bàn cuối chuyển lên bàn đầu không đơn thuần là thay đổi vị trí ngồi, mà còn cho thấy sự chuyển biến trong tâm thế của người học. Từ chỗ ngại thể hiện bản thân, chị dần chủ động đặt câu hỏi, trình bày suy nghĩ và chấp nhận sai sót như một phần tự nhiên của quá trình tiếp thu kiến thức mới.
 

Đối với người bắt đầu học ngoại ngữ từ con số 0, sự tiến bộ không phải lúc nào cũng được thể hiện bằng những kết quả lớn ngay lập tức. Đôi khi, đó là khả năng nhận diện từ vựng nhanh hơn, hiểu được nội dung đã học, diễn đạt câu rõ ràng hơn hoặc tự tin trả lời một câu hỏi trước lớp. Với chị Linh, những thay đổi nhỏ tích lũy qua từng buổi học giúp chị nhận thấy năng lực tiếng Trung của mình đang được cải thiện, đồng thời tạo thêm động lực để tiếp tục cố gắng.
 

Chị dành sự trân trọng đối với các giảng viên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, những người đã hướng dẫn chị từ kiến thức nền tảng đến khả năng vận dụng ngôn ngữ trong thực tế. Theo chị, việc học ngoại ngữ cần sự kết hợp giữa kiến thức sách vở và quá trình thực hành, bởi người học chỉ có thể từng bước sử dụng ngôn ngữ khi hiểu cách vận dụng từ vựng, ngữ pháp và cách diễn đạt trong những tình huống cụ thể.
 

Từ một người chưa biết tiếng Trung, chị dần hình thành khả năng nghe, nói, đọc, viết và tự tin hơn khi tiếp cận những nội dung bằng ngôn ngữ này. Quá trình ấy giúp chị nhìn nhận chất lượng đào tạo không chỉ qua lượng kiến thức được truyền đạt mà còn qua khả năng vận dụng và sự trưởng thành của người học sau mỗi giai đoạn. “Đối với em, chất lượng đào tạo không chỉ nằm ở những kiến thức mình nhận được mà còn ở việc sau quá trình học, mình thực sự trưởng thành và có thể sử dụng những gì đã học”, chị chia sẻ.
 

Vượt qua ý định bỏ cuộc để về đích
 

Trong quá trình học tập, cuộc thi dịch thuật trở thành cơ hội để chị Yến Linh kiểm tra khả năng sử dụng tiếng Trung, đồng thời thử sức với việc chuyển tải nội dung văn bản giữa hai ngôn ngữ. Tuy nhiên, thời điểm tham gia cuộc thi cũng là lúc chị phải đối mặt với áp lực học tập đáng kể. Khi bước vào vòng thi đầu tiên của Cuộc thi Dịch văn học Việt–Trung, Trung–Việt mùa 2, chị đang thực hiện chuyên đề chuẩn bị cho báo cáo tốt nghiệp. Khối lượng công việc cần hoàn thành ngày càng nhiều, trong khi thời hạn nộp bài đến gần, khiến chị có lúc cảm thấy không thể sắp xếp đủ thời gian cho tất cả nhiệm vụ.
 

Đối với một người vừa đi làm, chăm sóc con nhỏ vừa theo học chương trình Văn bằng 2, việc tham gia thêm một cuộc thi đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc. Bài dịch không đơn thuần là chuyển từng từ từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, mà còn yêu cầu người dự thi hiểu nội dung, lựa chọn cách diễn đạt phù hợp và bảo đảm tính chính xác của văn bản. Khi phải đồng thời hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp, áp lực thời gian khiến chị từng nghĩ đến việc dừng lại.
 

Ở thời điểm ấy, sự động viên của cô Thiên Kim, Trưởng ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, đã giúp chị có thêm động lực để tiếp tục. Không chỉ khích lệ tinh thần, cô còn gửi thêm tài liệu tham khảo, hỗ trợ chị có cơ sở để nghiên cứu và hoàn thiện bài thi. Sự đồng hành ấy đến đúng lúc chị đang phân vân giữa việc cố gắng đi tiếp và lựa chọn dừng lại vì áp lực.
 

Nhờ sự động viên và hỗ trợ kịp thời, chị quyết định tiếp tục thực hiện bài dịch, đồng thời tìm cách phân chia thời gian để hoàn thành các nhiệm vụ học tập. Việc vượt qua giai đoạn khó khăn này giúp chị nhận ra rằng đôi khi, để đi đến cùng một mục tiêu, người học cần cả sự kiên trì của bản thân lẫn sự hướng dẫn, khích lệ từ những người đồng hành. Chị hoàn thành bài thi và giành quyền bước tiếp vào vòng chung kết.
 

Tại vòng chung kết, bài dịch “Đọc nhiều sách, tu dưỡng đạo đức người làm chính trị” là phần thi chị dành nhiều thời gian và tâm sức nhất. Nội dung bài viết đề cập đến việc giữ gìn phẩm chất đạo đức, thận trọng trong lời nói và hành động, sống ngay thẳng và có trách nhiệm. Đây đều là những nội dung đòi hỏi người dịch phải chú ý đến sắc thái biểu đạt, bởi chỉ một lựa chọn từ ngữ chưa phù hợp cũng có thể làm thay đổi mức độ trang trọng hoặc ý nghĩa của câu văn.
 

Trong quá trình thực hiện bài dịch, chị phải cân nhắc cách chuyển tải từng nội dung sao cho vừa chính xác, vừa giữ được tinh thần của văn bản gốc. Việc lựa chọn từ ngữ không chỉ dựa trên nghĩa trực tiếp mà còn cần đặt trong ngữ cảnh để bảo đảm thông điệp được truyền đạt rõ ràng, phù hợp với văn phong của văn bản. Đối với chị, đây là quá trình đòi hỏi sự tập trung, kiên nhẫn và khả năng tự rà soát những phương án diễn đạt đã lựa chọn.
 

Quá trình dịch thuật cũng đưa chị đến những suy ngẫm sâu hơn về nội dung bài viết. Những vấn đề liên quan đến việc đọc sách, tu dưỡng đạo đức và hoàn thiện bản thân khiến chị liên hệ với chính hành trình học tập của mình. Chị nhận thấy việc học không dừng lại ở mục tiêu có thêm một văn bằng hay đạt được thành tích trong một cuộc thi, mà còn là cơ hội để mở rộng hiểu biết, rèn luyện cách suy nghĩ và điều chỉnh bản thân qua những trải nghiệm mới. “Em nhận ra rằng việc học không chỉ giúp mình tích lũy kiến thức mà còn giúp mình biết suy nghĩ thấu đáo hơn, sống có trách nhiệm hơn và từng ngày hoàn thiện bản thân”, chị bày tỏ.
 

Sáng 20/10/2026, tại lễ trao giải Cuộc thi Dịch văn học Việt–Trung, Trung–Việt mùa 2, chị Yến Linh nhận giải Khuyến khích hạng mục Biên dịch Trung–Việt. Niềm vui và sự xúc động của chị gắn liền với hành trình đã trải qua, từ những buổi học đầu tiên còn nhiều bỡ ngỡ đến giai đoạn từng muốn từ bỏ vì áp lực, rồi tiếp tục nỗ lực để hoàn thành bài thi.
 

Đối với chị, giá trị của giải thưởng không chỉ nằm ở kết quả được công nhận mà còn ở việc chị đã vượt qua giới hạn của bản thân, kiên trì theo đuổi một lĩnh vực mới và có thêm cơ hội vận dụng kiến thức đã học. Thành tích này cũng giúp chị thêm tin tưởng vào lựa chọn trở lại giảng đường, dù việc học ở giai đoạn trưởng thành đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn để cân bằng các trách nhiệm trong cuộc sống.
 

Chị gửi lời cảm ơn đến Trường Đại học Thủ Dầu Một, cô Thiên Kim, gia đình và bạn Hồng Phúc, những người đã động viên, hỗ trợ chị trong quá trình học tập và tham gia cuộc thi. “Giải thưởng lần này đối với em không chỉ là niềm vui của riêng mình, mà còn là kết quả của sự đồng hành và hỗ trợ từ những người đã tin tưởng, giúp đỡ em. Em thật sự biết ơn vì đã không bỏ cuộc”, chị chia sẻ.
 

Bắt đầu muộn vẫn có thể đi đến đích
 

Hiện 34 tuổi và đang chuẩn bị tốt nghiệp chương trình Văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, chị Yến Linh nhìn lại hành trình của mình với sự trân trọng dành cho những nỗ lực đã bỏ ra. Từ một người chưa có nền tảng tiếng Trung, chị đã từng bước tiếp cận ngôn ngữ mới, thay đổi cách học, tự tin hơn trong giao tiếp trên lớp và thử sức ở một cuộc thi dịch thuật. Mỗi giai đoạn đều có những khó khăn riêng, nhưng cũng đem đến cho chị những kinh nghiệm và bài học có thể tiếp tục vận dụng trong công việc, học tập và cuộc sống.
 

Câu chuyện của chị cho thấy việc học tập ở tuổi trưởng thành thường gắn với những điều kiện khác biệt so với thời sinh viên toàn thời gian. Người học có thể phải chia sẻ quỹ thời gian giữa công việc, gia đình và việc học, đồng thời đối mặt với áp lực hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra. Vì vậy, hành trình học tập không chỉ cần sự chăm chỉ mà còn đòi hỏi khả năng sắp xếp thời gian, xác định mục tiêu phù hợp và duy trì quyết tâm khi gặp trở ngại.
 

Với chị Linh, giải thưởng dịch thuật là một kết quả đáng nhớ, nhưng điều ý nghĩa hơn là những thay đổi diễn ra trong suốt quá trình học. Chị đã chủ động hơn khi tiếp cận kiến thức, mạnh dạn thể hiện quan điểm, biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn và hiểu rõ hơn giá trị của việc kiên trì theo đuổi mục tiêu. Những trải nghiệm ấy giúp chị có thêm niềm tin để tiếp tục hoàn thiện bản thân sau khi tốt nghiệp.
 

Chị mong câu chuyện của mình có thể tiếp thêm động lực cho những người đang mong muốn học tập nhưng còn e ngại vì tuổi tác, công việc hoặc hoàn cảnh gia đình. Theo chị, mỗi người có một thời điểm bắt đầu và điều kiện học tập khác nhau; việc đi chậm hơn người khác không đồng nghĩa với việc không thể đạt được mục tiêu. Điều quan trọng là xác định điều mình muốn học, chủ động tìm cách vượt qua những trở ngại và kiên trì với lựa chọn của bản thân.
 

“Đừng sợ mình bắt đầu muộn, chỉ sợ mình chưa từng dám bắt đầu!”, lời nhắn gửi của chị Yến Linh cũng là điều chị đúc kết từ chính trải nghiệm của mình. Từ quyết định trở lại giảng đường khi đã có công việc và gia đình đến giải thưởng dịch thuật ở tuổi trưởng thành, hành trình ấy cho thấy việc học vẫn có thể bắt đầu từ những điều căn bản nhất, miễn là người học sẵn sàng dành thời gian, nỗ lực và không dễ dàng từ bỏ mục tiêu đã chọn.

Chị Yến Linh, sinh viên Văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Trường Đại học Thủ Dầu Một (áo dài xanh), nhận giải Khuyến khích hạng mục Biên dịch Trung–Việt

Niềm vui nhận giải thưởng tiếp thêm động lực để Yến Linh tiếp tục học tập, hoàn thiện năng lực tiếng Trung và phát triển bản thân
 

Lý Thị Hải Ngân – Khoa Ngoại ngữ