Từ ngày 25/10 đến 30/10/2026, Khoa Sư phạm, Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức hoạt động thực tế chuyên môn tại cơ sở dành cho sinh viên ngành Tâm lý học thuộc học phần Thực tế chuyên môn tại cơ sở (TLHO052). Hành trình đưa sinh viên đến tìm hiểu môi trường chăm sóc, giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và giao lưu, trao đổi chuyên môn tại các cơ sở đào tạo Tâm lý học. Những trải nghiệm tại mỗi đơn vị giúp người học tiếp cận các lĩnh vực ứng dụng của ngành, liên hệ kiến thức đã học với yêu cầu thực tế trong hoạt động chuyên môn.

Đoàn công tác do PGS.TS. Đồng Văn Toàn – Trưởng Khoa Sư phạm làm trưởng đoàn; cùng tham gia hướng dẫn có TS. Nguyễn Văn Thăng – Trưởng ngành Tâm lý học và TS. Trịnh Thị Cẩm Tuyền – giảng viên ngành Tâm lý học. Chương trình có sự tham gia của 172 sinh viên các lớp D25TLHO01, D25TLHO02 và D25TLHO03.

Tìm hiểu đặc điểm tâm lý trẻ em trong môi trường chăm sóc, giáo dục tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn

Tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn, sinh viên được giới thiệu về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và phương thức chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Thông qua việc tìm hiểu môi trường sinh hoạt và trao đổi với đội ngũ cán bộ, nhân viên, người học có cơ hội quan sát cách tổ chức đời sống, chăm sóc và hỗ trợ trẻ trong môi trường tập thể.

Từ thực tiễn tại cơ sở, sinh viên liên hệ những kiến thức về tâm lý học phát triển, tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học gia đình để tìm hiểu ảnh hưởng của môi trường sống, mối quan hệ gắn bó và sự chăm sóc của người lớn đối với quá trình hình thành nhân cách, đời sống tình cảm và hành vi của trẻ. Những nhu cầu được yêu thương, quan tâm, bảo vệ, được lắng nghe và có cảm giác an toàn là những yếu tố có ý nghĩa đối với sự phát triển tâm lý, nhất là ở trẻ em từng trải qua những biến động về hoàn cảnh gia đình.

Các biểu hiện tâm lý và hành vi của trẻ cũng được đặt trong mối liên hệ với độ tuổi, trải nghiệm cá nhân và điều kiện sống. Sinh viên có dịp nhận diện rằng những biểu hiện như thu mình, thiếu tự tin, khó khăn trong giao tiếp hoặc phản ứng cảm xúc bất thường cần được tìm hiểu từ nhiều khía cạnh, thay vì đưa ra nhận xét dựa trên quan sát đơn lẻ. Cách tiếp cận này có ý nghĩa trong việc hình thành năng lực quan sát, ghi nhận thông tin và đánh giá đặc điểm tâm lý của từng đối tượng.

Trao đổi với cán bộ, nhân viên tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn còn giúp sinh viên tìm hiểu kinh nghiệm trong tổ chức chăm sóc, giáo dục và hỗ trợ trẻ. Người học hiểu thêm vai trò của người trực tiếp chăm sóc trong việc xây dựng mối quan hệ tin cậy, duy trì môi trường sinh hoạt ổn định và đáp ứng nhu cầu tình cảm của trẻ. Công tác hỗ trợ cũng cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, người chăm sóc và các lực lượng xã hội để tạo điều kiện cho trẻ phát triển phù hợp.

Từ những nội dung được tìm hiểu, sinh viên có thêm cơ sở nhận thức về trách nhiệm của người làm công tác tâm lý khi tiếp xúc với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Sự kiên nhẫn, khả năng lắng nghe, thái độ tôn trọng, bảo vệ quyền riêng tư và lựa chọn phương thức giao tiếp phù hợp với từng độ tuổi là những yêu cầu cần được chú trọng trong quá trình hỗ trợ.

Trao đổi chuyên môn về đào tạo và nghiên cứu Tâm lý học tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng

Trong khuôn khổ hành trình, đoàn đến tham quan và giao lưu chuyên môn tại Khoa Tâm lý – Giáo dục và Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng. Đón tiếp đoàn, PGS.TS. Hoàng Thế Hải – Phó Trưởng Khoa đã chia sẻ về công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và định hướng phát triển chuyên môn trong các lĩnh vực Tâm lý học, Giáo dục học và Công tác xã hội.

Tại buổi làm việc, sinh viên được tìm hiểu về mô hình tổ chức đào tạo, chương trình học tập, các hướng nghiên cứu và yêu cầu năng lực đối với người học ngành Tâm lý học. Những trao đổi từ đơn vị giúp sinh viên hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa kiến thức nền tảng, phương pháp nghiên cứu và khả năng vận dụng vào thực tiễn. Đối với lĩnh vực Tâm lý học, quá trình đào tạo đòi hỏi người học vừa nắm vững cơ sở lý luận về tâm lý và hành vi con người, vừa có khả năng phân tích các vấn đề nảy sinh trong đời sống cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội.

Sự kết hợp giữa Tâm lý học, Giáo dục học và Công tác xã hội cũng được làm rõ qua những lĩnh vực ứng dụng có liên quan. Trong môi trường giáo dục, kiến thức tâm lý học hỗ trợ nhận diện đặc điểm phát triển, nhu cầu và khó khăn của người học; Giáo dục học cung cấp cơ sở tiếp cận quá trình dạy học, giáo dục và hình thành nhân cách; trong khi Công tác xã hội chú trọng hỗ trợ cá nhân, gia đình và các nhóm đối tượng thông qua việc kết nối nguồn lực, dịch vụ xã hội. Sự giao thoa giữa các lĩnh vực mở ra nhiều hướng ứng dụng kiến thức tâm lý học trong thực tiễn.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại đơn vị cũng được giới thiệu, giúp sinh viên tìm hiểu cách tiếp cận và giải quyết các vấn đề chuyên môn trên cơ sở khoa học. Từ việc xác định vấn đề nghiên cứu, xây dựng câu hỏi, lựa chọn phương pháp thu thập thông tin đến phân tích và diễn giải kết quả, mỗi khâu đều đòi hỏi tính khách quan, sự chặt chẽ về phương pháp và khả năng lập luận. Đây là những năng lực cần thiết đối với sinh viên ngành Tâm lý học, đặc biệt khi thực hiện các đề tài nghiên cứu về nhận thức, cảm xúc, hành vi và những yếu tố ảnh hưởng đến đời sống tâm lý của con người.

Sinh viên còn có dịp trao đổi với giảng viên về định hướng học tập, các lĩnh vực nghiên cứu và cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Những thông tin được chia sẻ giúp người học có thêm cơ sở lựa chọn hướng phát triển phù hợp, đồng thời nhận diện yêu cầu về kiến thức liên ngành, năng lực nghiên cứu và khả năng thích ứng với các môi trường làm việc khác nhau.

Tiếp cận thực tiễn đào tạo và tham vấn tâm lý tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế

Tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế, đoàn được PGS.TS. Lê Văn Thăng – Trưởng Khoa Tâm lý và Giáo dục đón tiếp, trao đổi về công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và định hướng phát triển chuyên môn trong lĩnh vực Tâm lý học. Sinh viên được tìm hiểu về môi trường hoạt động tham vấn tâm lý, tiếp cận những yêu cầu chuyên môn trong quá trình hỗ trợ cá nhân gặp khó khăn về tâm lý.

Hoạt động tham vấn tâm lý hướng đến việc hỗ trợ thân chủ nhận diện vấn đề, hiểu rõ những khó khăn đang gặp phải và tìm kiếm phương án giải quyết phù hợp với hoàn cảnh, khả năng của bản thân. Người làm công tác tham vấn cần xây dựng mối quan hệ tin cậy, tạo không gian giao tiếp an toàn và sử dụng các kỹ năng chuyên môn để tìm hiểu thông tin. Khả năng lắng nghe tích cực, đặt câu hỏi, quan sát phản ứng, thấu cảm và phản hồi phù hợp có vai trò quan trọng trong quá trình tiếp cận thân chủ.

Thông qua nội dung trao đổi, sinh viên có cơ hội liên hệ kiến thức về kỹ năng tham vấn, tâm lý học lâm sàng và đánh giá tâm lý với yêu cầu thực tế của hoạt động hỗ trợ. Người học hiểu rõ hơn rằng, việc tìm hiểu một vấn đề tâm lý cần được thực hiện có hệ thống, xem xét hoàn cảnh sống, các mối quan hệ, trải nghiệm cá nhân và những yếu tố tác động đến trạng thái cảm xúc, nhận thức, hành vi. Người làm nghề cần thận trọng trong nhận định, không vội vàng đưa ra kết luận hoặc áp dụng một cách hỗ trợ giống nhau cho mọi trường hợp.

Trong hoạt động tham vấn, các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp giữ vai trò xuyên suốt, nhất là bảo mật thông tin, tôn trọng thân chủ, không áp đặt quan điểm cá nhân và bảo đảm quyền tự quyết của người được hỗ trợ. Người làm công tác tâm lý cũng cần nhận diện giới hạn năng lực chuyên môn, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc chuyển gửi đến chuyên gia, cơ sở phù hợp khi vấn đề vượt quá phạm vi hành nghề. Đây là những yêu cầu có tính nền tảng, gắn trực tiếp với trách nhiệm nghề nghiệp và sự an toàn của thân chủ.

Những chia sẻ từ PGS.TS. Lê Văn Thăng giúp sinh viên hình dung cụ thể hơn về tính chất công việc, yêu cầu năng lực và trách nhiệm của người làm công tác tham vấn. Từ đó, người học có thêm định hướng trong việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tích lũy kiến thức chuyên sâu và chuẩn bị cho quá trình thực hành nghề nghiệp trong tương lai.

Gắn kết kiến thức chuyên ngành với yêu cầu thực tiễn nghề nghiệp

Chia sẻ ý nghĩa của chuỗi hoạt động trải nghiệm, PGS.TS Đồng Văn Toàn - Trưởng khoa Sư phạm cho biết, ba điểm đến mang lại những trải nghiệm chuyên môn khác nhau, giúp sinh viên tiếp cận các hướng ứng dụng của Tâm lý học trong chăm sóc, giáo dục, nghiên cứu và tham vấn. Tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn, người học tìm hiểu đặc điểm tâm lý và nhu cầu hỗ trợ của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, sinh viên mở rộng kiến thức về đào tạo, nghiên cứu và mối liên hệ giữa các lĩnh vực chuyên môn; trong khi hoạt động tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế giúp người học tiếp cận những yêu cầu trong công tác tham vấn tâm lý. "Sự khác biệt về đối tượng và môi trường hoạt động cho thấy Tâm lý học có phạm vi ứng dụng rộng, đồng thời đặt ra những yêu cầu riêng đối với từng vị trí nghề nghiệp. Người làm công tác tâm lý cần có khả năng nhận diện vấn đề, lựa chọn phương pháp tiếp cận phù hợp, vận dụng kiến thức khoa học và tuân thủ các nguyên tắc đạo đức trong quá trình làm việc. Những yêu cầu này không thể hình thành chỉ qua việc tiếp nhận lý thuyết, mà cần được củng cố bằng quá trình quan sát, trao đổi, nghiên cứu và thực hành có hướng dẫn" - PGS.TS Đồng Văn Toàn nhấn mạnh.

Đối với các học phần Thực tế chuyên môn tại cơ sở, sinh viên có điều kiện rèn luyện kỹ năng quan sát, thu thập và phân tích thông tin, giao tiếp chuyên môn, tư duy phản biện và liên hệ kiến thức với các tình huống thực tế. Quá trình tiếp xúc với cán bộ, giảng viên và những người đang trực tiếp làm việc trong lĩnh vực chuyên môn cũng giúp người học hiểu rõ hơn môi trường nghề nghiệp, yêu cầu về thái độ và trách nhiệm đối với từng nhóm đối tượng. Đối với Khoa Sư phạm, chương trình tạo điều kiện tăng cường kết nối với các cơ sở đào tạo và đơn vị hoạt động chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tổ chức thực hành nghề nghiệp cho sinh viên. Thông qua hoạt động thực tế chuyên môn, Khoa Sư phạm, Trường Đại học Thủ Dầu Một tiếp tục triển khai định hướng đào tạo gắn kiến thức lý luận với trải nghiệm nghề nghiệp, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức và phát triển năng lực thực hành của người học. Những nội dung được tiếp cận tại các đơn vị là cơ sở để sinh viên củng cố kiến thức chuyên ngành, xác định hướng phát triển phù hợp và chuẩn bị năng lực cần thiết cho công việc sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên ngành Tâm lý học tìm hiểu môi trường sống, học tập và chăm sóc trẻ em tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn

Đoàn giảng viên, sinh viên TDMU tìm hiểu hoạt động đào tạo, nghiên cứu tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng

Đoàn công tác Trường Đại học Thủ Dầu Một gửi quà lưu niệm, cảm ơn sự đón tiếp và chia sẻ của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng

Chương trình giao lưu tạo điều kiện để sinh viên TDMU học hỏi kinh nghiệm chuyên môn và tìm hiểu những yêu cầu của hoạt động tham vấn tâm lý

Chuyến thăm Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế giúp sinh viên TDMU tiếp cận thêm kinh nghiệm đào tạo và hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực Tâm lý học

Những kinh nghiệm chuyên môn được chia sẻ tại chương trình là nguồn tham khảo hữu ích cho quá trình học tập và định hướng nghề nghiệp của sinh viên

Khoa Sư phạm