Là diễn đàn khoa học nhằm đề xuất các luận cứ và kiến nghị chính sách có giá trị, góp phần định hình con đường phát triển nhanh và bền vững cho đất nước nói chung và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam nói riêng trong giai đoạn tới, ngày 17/01/2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã tổ chức thành công hội thảo khoa học với chủ đề “40 năm đổi mới đất nước – Lý luận và thực tiễn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam”.
 

Hội thảo có sự tham dự của ông Nguyễn Hữu Lợi – Chủ tịch UBND phường Bình Dương (TP.HCM), ông Nguyễn Hoàng Vũ – Phó Chủ tịch UBND phường Phú Lợi (TP.HCM), cùng đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý và tác giả tham luận. Về phía Trường Đại học Thủ Dầu Một có TS. Đoàn Ngọc Xuân – Hiệu trưởng; PGS.TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng, cùng cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường.
 

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt, khi toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng – sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa chiến lược trong việc định hướng phát triển đất nước giai đoạn mới. Bám sát chủ đề hội thảo, Ban Tổ chức đã tuyển chọn 36 tham luận đăng trong Kỷ yếu, đến từ nhiều cơ sở đào tạo, nghiên cứu và đơn vị thực tiễn trên cả nước như: Trường Đại học Thủ Dầu Một, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, Học viện Cán bộ TP.HCM, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai, Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại Đà Nẵng, Trường Đại học FPT, Trường Đại học Giao thông vận tải TP.HCM, Học viện Hàng không, Trường Đại học Tiền Giang, cùng nhiều cơ sở đào tạo khác. 
 

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng nhấn mạnh, năm 2026 đánh dấu tròn 40 năm Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện đất nước – một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình phát triển của dân tộc. Trong bối cảnh đó, việc tổ chức hội thảo khoa học “40 năm đổi mới đất nước – Lý luận và thực tiễn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” có ý nghĩa quan trọng, nhằm nhìn lại chặng đường đổi mới với tinh thần khoa học, khách quan, đồng thời làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam – khu vực giữ vai trò động lực tăng trưởng của cả nước. Theo PGS.TS. Ngô Hồng Điệp, hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, mà còn góp phần tổng kết những bài học kinh nghiệm qua 40 năm đổi mới, từ tư duy phát triển, vai trò của thể chế đến yêu cầu kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội. Các luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách được thảo luận tại hội thảo sẽ là cơ sở tham khảo quan trọng, phục vụ công tác hoạch định và điều chỉnh chính sách phát triển vùng trong bối cảnh mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, đóng góp thiết thực vào quá trình chuẩn bị và triển khai các định hướng lớn của đất nước trong giai đoạn tới.
 

Trong phiên báo cáo chuyên đề, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận các nội dung trọng tâm trên cả phương diện lý luận và thực tiễn của công cuộc đổi mới gắn với sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Các tham luận làm rõ việc Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo tư duy biện chứng trong khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới; những chuyển biến quan trọng về dân số, lao động và cơ cấu xã hội của Vùng sau 40 năm đổi mới; kinh nghiệm và sự chủ động của tỉnh Bình Dương trong triển khai đường lối đổi mới của Đảng giai đoạn 1997–2025; vai trò đầu tàu của TP.HCM trong mô hình siêu đô thị thế hệ mới cùng những thách thức đặt ra; cũng như vấn đề phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, gắn với tham chiếu kinh nghiệm quốc tế.
 

Từ các báo cáo và trao đổi học thuật, các đại biểu thống nhất nhận định rằng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình đổi mới và phát triển chung của đất nước. Không chỉ là khu vực phát triển năng động bậc nhất, Vùng còn là “đầu tàu” tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia và là không gian thực tiễn sinh động để hình thành, thử nghiệm và lan tỏa nhiều cơ chế, chính sách đổi mới. Với vị trí địa kinh tế chiến lược, trình độ đô thị hóa cao, nguồn nhân lực dồi dào và mức độ hội nhập quốc tế sâu rộng, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Bên cạnh những đóng góp nổi bật, các đại biểu cũng chỉ ra rằng Vùng hiện đang đối mặt với nhiều thách thức mới, nhất là về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, áp lực hạ tầng giao thông – đô thị, môi trường và yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.
 

Trên cơ sở các tham luận và ý kiến thảo luận, hội thảo đã đề xuất nhiều định hướng và khuyến nghị chính sách thiết thực cho giai đoạn tới. Trong đó, nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị; đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp tư nhân với khu vực kinh tế nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Bên cạnh đó, các đại biểu kiến nghị các địa phương trong vùng, đặc biệt là TP.HCM và Bình Dương, cần có chính sách đột phá trong thu hút, đào tạo và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. Các khuyến nghị này góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra đối với sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong bối cảnh mới, khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn của hội thảo trong việc định hướng phát triển nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
 

Tổng luận các nội dung hội thảo, PGS.TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng khẳng định, thông qua hệ thống các báo cáo tham luận và trao đổi học thuật nghiêm túc, hội thảo đã làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng liên quan đến quá trình phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong bối cảnh mới. Các nội dung thảo luận không chỉ góp phần nhận diện đầy đủ những thời cơ, thách thức đặt ra sau 40 năm đổi mới, mà còn bổ sung các luận cứ khoa học và thực tiễn có giá trị, phục vụ công tác hoạch định, điều chỉnh và hoàn thiện chính sách phát triển vùng. Qua đó, hội thảo khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc trong việc tổng kết chặng đường 40 năm đổi mới gắn với sự phát triển của Vùng, đồng thời gợi mở các định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, hướng tới tầm nhìn đến năm 2045.

PGS.TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng phát biểu nêu bật ý nghĩa chủ đề hội thảo

PGS.TS Bùi Trung Hưng phát biểu tham luận với chủ đề "Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo tư duy biện chứng khởi xướng, lãnh đạo công cuộc đổi mới và kỷ nguyên vươn mình"

Tác giả Nguyễn Tấn Thành trình bày tham luận với chủ đề "Chuyển đổi mô hình phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong kỷ nguyên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo: Từ hành trình 40 năm đổi mới đến tầm nhìn 2045"

TS. Phạm Hồng Kiên phát biểu trao đổi về chủ đề "Những chủ động của tỉnh Bình Dương trong thực hiện đường lối đổi mới của Đảng (1997 - 2025)

TS. Lương Thy Cân trình bày tham luận với chủ đề "Siêu đô thị TP.HCM: Sức mạnh đầu tàu thế hệ mới và những thách thức cần vượt qua"

TS. Hồ Viết Chiến trao đổi tham luận với chủ đề "Phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, trên địa bàn TP.HCM - kinh nghiệm thực tiễn từ Trung Quốc"

Các luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách được thảo luận tại hội thảo sẽ là cơ sở tham khảo quan trọng, phục vụ công tác hoạch định và điều chỉnh chính sách phát triển vùng trong bối cảnh mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, đóng góp thiết thực vào quá trình chuẩn bị và triển khai các định hướng lớn của đất nước trong giai đoạn tới
 

BBT