TIN TỨC

Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

24/11/2022 11:01 — 11803
Đó là chủ đề hội thảo do trường ĐH Thủ Dầu Một, trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, trường ĐH Mỹ Thuật Tp.Hồ Chí Minh và trường ĐH Duy Tân phối hợp tổ chức. Chủ đề hội thảo còn đặc biệt hướng đến kỷ niệm ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11).

Sáng ngày 23/11/2022, tại trường ĐH Thủ Dầu Một đã diễn ra hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0”. Hội thảo thu hút sự quan tâm tham gia của lãnh đạo tỉnh Bình Dương, các tỉnh Đông Nam Bộ: TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, cùng hơn 100 cán bộ quản lý văn hóa, nhà khoa học, lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng trong cả nước. Đây cũng là diễn đàn khoa học của những người làm văn hoá nghệ thuật, những nhà sư phạm nghệ thuật trên cả nước đóng góp tâm huyết, trí tuệ để bảo tồn, phát huy di sản văn hoá phi vật thể Đông Nam Bộ nói riêng, di sản văn hoá dân tộc nói chung trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. Khai thác chủ đề hội thảo, đã có 104 bài tham luận được BTC tuyển chọn và  xuất bản kỷ yếu với gần 900 trang, có chỉ số ISBN.

Giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở miền Đông Nam Bộ

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng trường ĐH Thủ Dầu Một cho biết, Đông Nam Bộ là vùng có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại của cả nước. Với những tiềm năng, lợi thế vượt trội, từ nhiều thập kỷ nay, Đông Nam Bộ luôn là trung tâm đổi mới, năng động, sáng tạo, đi đầu trong cả nước trong đổi mới và phát triển, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu, thu ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm. Đồng thời, Đông Nam Bộ cũng là địa bàn có tài nguyên văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và có bản sắc riêng. Quá trình phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế trong những thập kỷ qua đã và đang mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức trong tiến trình bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể của vùng. “Chính vì vậy, chủ đề cuộc hội thảo chắc chắn sẽ mang lại giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc về nhiều vấn đề quan trọng về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở miền Đông Nam Bộ nói riêng, trên phạm vi cả nước nói chung trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay” – TS Ngô Hồng Điệp kỳ vọng.

Khẳng định ý nghĩa thực tiễn, ý nghĩa khoa học của chủ đề hội thảo, trong lời phát biểu đề dẫn, NGND.TS. Trương Phi Đức - Nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, việc tìm hiểu, nghiên cứu và thảo luận các cụm chủ đề của cuộc hội thảo không chỉ để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhu cầu của cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên các nhà trường cũng như đội ngũ các nhà quản lý, mà còn để tìm về dấu ấn văn hóa phi vật thể của vùng đất miền Đông xưa, nền tảng của Đông Nam Bộ đương đại. Khẳng định những giá trị bất biến, từ đó có cái nhìn đúng đắn hơn về việc giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể truyền thống trong dòng chảy giao lưu, hội nhập và phát triển. Những nội dung từ các cụm chủ đề nêu trên vừa có ý nghĩa khoa học, vừa có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Kết quả nghiên cứu thu được từ cuộc hội thảo này chắc chắn sẽ góp phần cung cấp những luận cứ khoa học cho quá trình học tập, đào tạo của các nhà trường, cho tiến trình phát triển đời sống văn hóa ở miền Đông Nam Bộ, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Nhận diện tài nguyên văn hóa phi vật thể trong đời sống cư dân, đề xuất giải pháp phát huy di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Đông Nam Bộ là một trong hai phần của Nam Bộ Việt Nam, có tên gọi khác ngắn gọn được người dân Nam Bộ thường gọi là Miền Đông, theo phân chia hiện nay gồm: Thành phố Hồ Chí Minh và 5 tỉnh: Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai và Tây Ninh. Về mặt địa - văn hóa, miền Đông Nam Bộ là một trong hai tiểu vùng của Vùng văn hóa Nam Bộ với đặc tính chung về khi hậu là khu vực nhiệt đới gió mùa, là một vùng đồng bằng phù sa, phần lớn là những vùng thềm phù sa cổ (vùng đất xám) và sơn nguyên đất đỏ. Về lịch sử tộc người, theo các nhà khảo cổ học, miền Đông xưa kia là địa bàn của cư dân thuộc Văn hóa Đồng Nai. Đó là một nền văn hóa cổ, đã có mặt ở Đông Nam Bộ từ 4.000 năm - 2.5000 trước và được được xác định như là bước mở đầu cho truyền thống văn hóa bản địa. Đông Nam Bộ là địa bàn cư trú lâu đời của những tộc người Mạ, Stiêng, M’nông, Cơ ho,… và cũng là nơi tiếp nhận những tộc người mới đến từ thế kỷ XVIII: Hoa, Chăm, Tày, Nùng,... Văn hóa của các tộc người này tạo nên bức tranh văn hóa Đông Nam Bộ đa màu sắc và có ý nghĩa đối với sự phát triển chung của vùng. Do những đặc điểm về tự nhiên và xã hội, về lịch sử hình thành và phát triển, tiểu vùng văn hóa Đông Nam bộ có những di sản văn hóa, kể cả di sản văn hóa phi vật thể và vật thể, vô cùng phong phú, đa dạng.

Để góp phần nhận diện một cách đầy đủ khách quan tài nguyên văn hóa phi vật thể trong đời sống cư dân Đông Nam Bộ, các phiên làm việc của hội thảo đã diễn ra sôi nổi với 03 chủ đề. Cụ thể: (1) Đặc điểm cư dân và tài nguyên di sản văn hoá phi vật thể ở vùng Đông Nam Bộ. Đây là cụm chủ đề nghiên cứu đặc điểm cư dân, tài nguyên văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ từ khởi thủy đến tiếp cận với thời kỳ đương đại, từ đó tìm ra những nét truyền thống, những dấu ấn riêng có ý nghĩa tạo đặt tiền đề cho quá trình phát triển hiện nay ở từng địa phương và trên từng lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Các đại biểu đã tập trung làm rõ quá trình hình thành, phát triển cư dân và tính cách, lối sống các tiểu vùng văn hóa Đông Nam Bộ, văn hóa dân gian truyền thống và đương đại; tín ngưỡng và lễ hội dân gian; công nghệ dân gian; nghệ thuật dân gian; võ thuật cổ truyền,… (2) Thực trạng di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay. Cụm chủ đề này các tác giả đi sâu nghiên cứu, đánh giá thực trạng di sản văn hóa phi vật thể ở Đông Nam Bộ; xem xét những nhân tố đang mỗi ngày tác động đến thực trạng ấy trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, trong tiến trình hội nhập và phát triển hiện nay và tương lai. (3) Định hướng và giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ. Các chuyên gia đề cập nhiều nội dung như: bảo tồn và phát huy nghệ thuật múa Hầu của người Hoa gốc Phước Kiến ở tỉnh Bình Dương; đa dạng văn hoá trong thực hành tín ngưỡng lễ hội Linh Sơn Thánh Mẫu ở Tây Ninh hiện nay; các hoạt động thực tiễn nhằm phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể ở Bảo tàng Áo dài tại thành phố Hồ Chí Minh; bảo vệ phát huy những giá trị đặc sắc của kho tàng di sản văn hoá phi vật thể tại khu vực Đông Nam Bộ; ứng dụng truyền thông đa phương tiện trong triển lãm và lưu trữ di sản văn hoá,… Bên cạnh đó, nhiều báo cáo khoa học đã phân tích đánh gia tài nguyên, thực trạng văn hóa phi vật thể ở miền Đông Nam Bộ, những tác động khách quan và chủ quan đến tài nguyên ấy, và đề xuất phương hướng, giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay.

Tổng luận các nội dung hội thảo, PGS.TS. NGƯT. Đào Đăng Phượng - Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương khẳng định, các tham luận báo, các ý kiến trao đổi cũng như toàn bộ tham luận trình bày trong kỷ yếu đã bao quát khá đầy đủ di sản văn hoá phi vật thể đông Nam Bộ từ các góc độ tiếp cận khác nhau như: vận dụng lý thuyết nghiên cứu để đề xuất giải pháp, nghiên cứu thực trạng để đề xuất giải pháp; nghiên cứu các loại hình nghệ thuật truyền thống Đông Nam Bộ; kết nối di sản với du lịch, phối hợp nghệ thuật truyền thống trên các thiết kế hiện đại; phân tích dấu ấn văn hoá vùng miền trong di sản văn hoá phi vật thể Đông Nam Bộ,… “Các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, làm căn cứ trong việc hoạch định chính sách, chiến lược phát triển văn hoá Đông Nam Bộ nói riêng, văn hoá Việt Nam nói chung trong bối cảnh cách mạng khoa học công nghiệp 4.0” - PGS.TS. NGƯT. Đào Đăng Phượng đúc kết.

Hội thảo do trường ĐH Thủ Dầu Một, trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, trường ĐH Mỹ Thuật Tp.Hồ Chí Minh và trường ĐH Duy Tân phối hợp tổ chức

TS. Ngô Hồng Điệp – Phó Hiệu trưởng trường ĐH Thủ Dầu Một phát biểu khai mạc hội thảo

NGND.TS. Trương Phi Đức - Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao giá trị thực tiễn, giá trị khoa học của chủ đề hội thảo

Các phiên làm việc của hội thảo diễn ra sôi nổi nhằm nhận diện tài nguyên văn hóa phi vật thể trong đời sống cư dân
, đề xuất giải pháp phát huy di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Các đại biểu trao đổi, đề xuất phương hướng, giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đông Nam Bộ trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 

Chủ đề hội thảo còn đặc biệt hướng đến kỷ niệm ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11)
BBT


Bài đăng cùng chủ đề

Trường Đại học Thủ Dầu Một giới thiệu các sản phẩm công nghệ UAV và robot tại Techmart 2026 30/10/2026 2:39:40 PM — 468
Trong hai ngày 29–30/10/2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một tham gia Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành “Công nghệ sản xuất thông minh và Tự động hóa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”, do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB). Sự kiện quy tụ 50 gian hàng với hơn 100 công nghệ, thiết bị, tạo không gian giới thiệu, kết nối và thúc đẩy ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Ứng dụng AI trong giáo dục: Tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác giữa các trường thành viên Câu lạc bộ Khối trường đại học, cao đẳng miền Đông Nam Bộ 28/10/2026 9:05:01 AM — 332
Ngày 27/10, tại Trường Đại học Lạc Hồng (TP. Đồng Nai), Câu lạc bộ Khối trường đại học, cao đẳng miền Đông Nam Bộ tổ chức tọa đàm “Ứng dụng AI trong giảng dạy và quản trị tại các cơ sở giáo dục trong khu vực”. Chương trình là dịp để các cơ sở giáo dục thành viên trao đổi kinh nghiệm triển khai trí tuệ nhân tạo (AI), thảo luận những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi số, đồng thời tăng cường kết nối và phối hợp trong hoạt động đào tạo, quản trị và bảo đảm chất lượng giáo dục.
Ứng dụng công nghệ thông minh trong phát triển công trình xanh và đô thị bền vững 23/10/2026 2:45:01 PM — 597
Là diễn đàn trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp, hướng đến đề xuất những giải pháp có cơ sở khoa học, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong quy hoạch, xây dựng và quản trị đô thị theo hướng xanh, thông minh và bền vững.
STAIS 2026: Ứng dụng công nghệ thông minh cho Công nghiệp thế hệ mới, Đô thị thông minh và Phát triển bền vững” 16/10/2026 5:35:45 PM — 690
Ngày 16/10/2026, tại Trường Đại học Thủ Dầu Một đã diễn ra Hội thảo quốc tế “Ứng dụng công nghệ thông minh cho Công nghiệp thế hệ mới, Đô thị thông minh và Phát triển bền vững” (STAIS 2026), với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, nhà nghiên cứu và đại diện các tổ chức trong nước, quốc tế. Hội thảo là dịp trao đổi kết quả nghiên cứu, thảo luận các hướng ứng dụng công nghệ và thúc đẩy hợp tác khoa học trong những lĩnh vực gắn với sản xuất, đô thị và đời sống xã hội.
Trường Đại học Thủ Dầu Một đăng cai Hội thảo khoa học quốc tế STAIS 2026 về công nghệ thông minh và phát triển bền vững 15/10/2026 3:17:18 PM — 505
Ngày 16 và 17/10/2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một đăng cai tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Ứng dụng công nghệ thông minh trong công nghiệp thế hệ mới, thành phố thông minh và phát triển bền vững” (Smart Technology Applications for Next-gen Industry, Smart City and Sustainable Development – STAIS 2026). Hội thảo là diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, nhà nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp trong nước, quốc tế trao đổi kết quả nghiên cứu, cập nhật xu hướng công nghệ và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu liên ngành.
Tọa đàm học thuật về kỹ thuật kết cấu và công nghệ TinyML 15/10/2026 3:01:24 PM — 334
Trong khuôn khổ Hội nghị khoa học quốc tế STAIS 2026, ngày 15/10/2026, Viện Kỹ thuật Công nghệ, Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức tọa đàm học thuật với sự tham gia của các nhà khoa học đến từ Trường Đại học Công nghệ MARA (Malaysia), Trường Đại học Phenikaa và Trường Đại học Thủ Dầu Một. Chương trình tập trung trao đổi những hướng nghiên cứu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tích hợp trên thiết bị thông minh và kỹ thuật kết cấu, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Trường Đại học Thủ Dầu Một tham gia chuỗi hội thảo về chuyển đổi số, AI và Net Zero tại iTECH EXPO 2026 04/10/2026 11:08:23 AM — 370
Trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một tham gia chuỗi hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ phục vụ phát triển bền vững, diễn ra ngày 01 và 02/10/2026 tại Queen Plaza Kỳ Hòa (TP.HCM). Các nội dung trao đổi tập trung vào việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu để giải quyết những yêu cầu cụ thể trong quản trị giáo dục, tổ chức sản xuất và kiểm soát phát thải.
Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế cho giảng viên, học viên cao học 26/09/2026 10:45:26 AM — 915
Ngày 26/9/2026, Khoa Sư phạm - Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức hội thảo khoa học “Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế cho giảng viên, học viên cao học”, với sự tham gia của Giáo sư Darrin Hodgetts - Trường Tâm lý học, Đại học Massey, New Zealand. Hội thảo tập trung trao đổi về phương pháp, đạo đức và công bố trong nghiên cứu khoa học xã hội, gắn với yêu cầu phát triển năng lực nghiên cứu và nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm.
Trao đổi học thuật về phát triển du lịch bền vững giữa Trường Đại học Thủ Dầu Một và Đại học Philippine Los Banos 26/08/2026 3:51:56 PM — 1121
Ngày 26/8/2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức chương trình trao đổi học thuật với đoàn nghiên cứu của Viện Tài nguyên Thiên nhiên Tái tạo (INRE), Trường Cao đẳng Lâm nghiệp và Tài nguyên Thiên nhiên, Đại học Philippine Los Banos (UPLB). Chương trình có sự tham gia của đại diện Viện Công nghệ xanh và Bền vững, Khoa Công nghiệp văn hóa, Trung tâm Tư vấn trung hòa Carbon cùng các nhà khoa học, giảng viên và nhóm nghiên cứu của hai đơn vị.
Thúc đẩy kết nối nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực công nghệ chăm sóc sức khỏe thông minh 03/07/2026 4:50:12 PM — 853
Nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, kết nối các nhóm nghiên cứu với chuyên gia, doanh nghiệp và cơ sở y tế, ngày 03/7/2026, Viện Kỹ thuật Công nghệ, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã tổ chức seminar chuyên đề “Công nghệ chăm sóc sức khỏe thông minh”.
   Đại học số