Thời điểm này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kế hoạch tuyển sinh, quy chế tuyển sinh và nhiều trường đại học đã công bố thông tin tuyển sinh năm 2026. Tuy nhiên, trong quá trình tìm hiểu, không ít thí sinh và phụ huynh chưa hiểu hết các thuật ngữ liên quan đến tuyển sinh đại học.

Việc hiểu đúng các khái niệm như phương thức xét tuyển, điểm sàn, điểm xét trúng tuyển hay xét tuyển đợt 1… sẽ giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp, tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn. Để giúp thí sinh và phụ huynh nắm rõ thông tin, dưới đây là giải thích một số thuật ngữ thường gặp trong tuyển sinh đại học, cụ thể:

(1) Phương thức tuyển sinh:  là việc cơ sở đào tạo sử dụng độc lập hoặc kết hợp của các kết quả sau đây: kết quả học tập cấp THPT, điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả kỳ thi độc lập, kết quả kỳ thi bổ trợ, chứng chỉ quốc tế, chứng chỉ ngoại ngữ dùng để thay thế điểm môn ngoại ngữ, để xét tuyển thí sinh vào một chương trình đào tạo.
Ví dụ: Các phương thức xét tuyển năm 2026, Trường Đại học Thủ Dầu Một dự kiến, gồm:

 - Phương thức 1: Tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển theo quy chế tuyển sinh đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Phương thức 2: Xét kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo tổ hợp môn.
- Phương thức 3: Xét học bạ: Xét điểm trung bình chung kết quả học tập cả năm các lớp 10, 11, 12 theo tổ hợp môn.
- Phương thức 4: Xét kết quả thi đánh giá năng lực (ĐGNL), gồm:
* Hình thức 1: Đại học Quốc gia TP. HCM năm 2026.
* Hình thức 2: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2026

(2) Kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL): Là kỳ thi do một số cơ sở đào tạo tổ chức nhằm đánh giá năng lực tổng hợp của thí sinh, kết quả kỳ thi ĐGNL được sử dụng làm căn cứ để xét tuyển vào các ngành đào tạo theo quy định của từng cơ sở đào tạo.

Năm 2026, đối với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi ĐGNL của Đại học Quốc gia TP.HCM và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, thí sinh cần tham dự kỳ thi do các đơn vị này tổ chức và đạt mức điểm tối thiểu (ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào) theo quy định của Trường Đại học Thủ Dầu Một.
Thí sinh theo dõi thông tin chi tiết và đăng ký dự thi, đăng ký xét tuyển trực tuyến tại cổng thông tin của Đại học Quốc gia TP.HCM và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

(3) Xét tuyển học bạ: là Xét tuyển dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT. Tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập cả năm các lớp 10, 11, 12 của tối thiểu 03 môn. Điểm của từng môn trong tổ hợp được tính là trung bình cộng điểm cả năm của môn đó ở lớp 10, 11 và 12.

(4) Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn): là yêu cầu tối thiểu về năng lực học tập thể hiện ở kết quả học tập, kết quả thi, đánh giá để thí sinh có khả năng theo học và hoàn thành chương trình đào tạo. Tức Là mức điểm tối thiểu thí sinh cần có để đủ điều kiện mới được nộp đăng ký xét tuyển vào ngành của trường, điểm thí sinh dưới mức sàn là không được nộp hồ sơ để tham gia xét tuyển. Điểm sàn còn gọi là ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. VD: Ví dụ Trường ĐH Thủ Dầu Một công bố điểm sàn ngành Kế toán là 17 điểm (theo các tổ 3 môn). Như vậy thí sinh muốn đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào ngành này của trường thì phải có mức điểm bằng hoặc cao 17 điểm (cộng cả điểm ưu tiên). Nếu điểm thấp hơn 17 thì không được đăng ký xét tuyển.

(5) Điểm ưu tiên: là mức điểm thí sinh được hưởng theo khu vực, đối tượng ưu tiên được quy định tại Quy chế tuyển sinh hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

(6) Đăng ký xét tuyển trên Hệ thống: Là việc thí sinh sử dụng tài khoản đã được cấp để đăng nhập vào Hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo và thực hiện đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển theo kế hoạch chung và hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo hằng năm.

(7) Xét tuyển: là quy trình xử lý riêng tại từng cơ sở đào tạo hoặc xử lý chung theo nhóm cơ sở đào tạo để xác định điều kiện trúng tuyển của thí sinh vào một chương trình đào tạo theo các tiêu chí xét tuyển do cơ sở đào tạo xác định.

(8) Điểm trúng tuyển (hay còn gòn là điểm chuẩn trúng tuyển): là mức điểm để xét và công nhận các thí sinh trúng tuyển, mức điểm này phải bằng hoặc cao hơn điểm sàn chứ không được thấp hơn điểm sàn. Sau khi kết thúc đăng ký xét tuyển căn cứ vào số lượng nộp hồ sơ vào các ngành, nếu số lượng hồ sơ nộp vượt chỉ tiêu của ngành thì sẽ tuyển lấy kết quả trúng tuyển từ cao xuống thấp cho đủ chỉ tiêu (VD: Ngành Kế toán có 100 chỉ tiêu nhưng có 500 thí sinh đạt điểm sàn nộp hồ sơ ĐKXT, Khi xét tuyển lấy 19 điểm thì có 100 thí sinh đạt 19 điểm, vậy điểm trúng tuyển của ngành Kế toán là 19 điểm).

(9) Xét tuyển đợt 1: Là đợt xét tuyển chính đối với tất cả thí sinh đăng ký xét tuyển vào trình độ đại học chính quy theo các phương thức tuyển sinh của cơ sở đào tạo; thí sinh thực hiện đăng ký nguyện vọng trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo kế hoạch và thời gian quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

(10) Xét tuyển các đợt bổ sung: Sau kết thúc đợt 1, nếu thí sinh chưa trúng tuyển hoặc đã trúng tuyển nhưng chưa xác nhận nhập học vào một cơ sở đào tạo bất kỳ có thể đăng ký xét tuyển các đợt bổ sung theo thông báo của các cơ sở đào tạo. Điểm trúng tuyển đợt bổ sung không thấp hơn điểm trúng tuyển đợt 1 (điểm trúng tuyệt đợt bổ sung bằng hoặc cao hơn điểm đợt 1)

Bước vào kỳ tuyển sinh năm 2026, bên cạnh việc tập trung ôn tập và củng cố kiến thức, thí sinh cũng cần chủ động tìm hiểu, quy định liên quan đến tuyển sinh đại học. Việc hiểu đúng thông tin sẽ giúp các bạn lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp, xây dựng chiến lược đăng ký hiệu quả và tăng cơ hội đạt được kết quả như mong đợi.

Các cột mốc xét tuyển thí sinh cần lưu ý

BBT